Gjithësia adhuron Allahun

Ndonjëherë, kur mendojmë për adhurimin e Allahut, imagjinojmë vetëm namazin, agjërimin, dhikrin dhe veprat që bëjmë me vetëdije. Këto janë vërtet ndër format më të bukura të adhurimit. Por Kurani na hap një pamje shumë më të gjerë dhe më madhështore: e gjithë krijesa i nënshtrohet Allahut dhe e madhëron Atë në mënyrën që Ai ka caktuar.

Qiejt, toka, malet, kafshët, pemët dhe krijesat e tjera nuk jetojnë jashtë urdhrit të Krijuesit. Secila ndjek ligjet dhe rregullin që Allahu ka vendosur për të.

Allahu thotë: “Atij i nënshtrohet kushdo që është në qiej dhe në Tokë, me dëshirë ose pa dëshirë.” (Kurani, 3:83).

Kjo e vërtetë mund të na japë një ndjenjë të thellë paqeje. Ne nuk jetojmë në një univers kaotik të braktisur. Jetojmë në krijimin e Allahut. Çdo gjë është nën dijen, fuqinë dhe urtësinë e Tij.

Çdo krijesë ka mënyrën e vet të adhurimit

Kurani na thotë:

“A nuk e sheh se Allahut i përulen ata që janë në qiej dhe ata që janë në Tokë, si dhe dielli, hëna, yjet, malet, pemët, kafshët dhe shumë prej njerëzve?” (Kurani, 22:18).

Ky është një përshkrim jashtëzakonisht i bukur. Dielli nuk ka nevojë të jetë si mali. Mali nuk ka nevojë të jetë si zogu. Zogu nuk ka nevojë të jetë si njeriu.

Secila krijesë ka vendin e saj, natyrën e saj dhe mënyrën e saj të nënshtrimit ndaj Allahut.

Dielli lind dhe perëndon sipas rregullit që Allahu ka vendosur. Hëna ndjek fazat e saj. Planetët dhe yjet lëvizin në mënyrën që Krijuesi ka caktuar. Bimët rriten, kafshët jetojnë dhe trupat tanë kryejnë procese të panumërta pa komandën tonë të vetëdijshme.

Kjo është një formë nënshtrimi ndaj Allahut.

Të gjithë krijesat e madhërojnë Allahun

Një nga ajetet më prekëse është:

“Atë e madhërojnë shtatë qiejt, Toka dhe gjithçka që gjendet në to. Nuk ka asgjë që të mos e madhërojë Atë me lavdërim, por ju nuk e kuptoni madhërimin e tyre.” (Kurani, 17:44).

Ky ajet na mëson diçka shumë të thellë: krijesat e Allahut e madhërojnë Atë, por ne nuk e kuptojmë mënyrën e këtij tesbihu.

Ibn Kethiri, në tefsirin e tij, shpjegon se ky ajet përfshin krijesat në qiej dhe në Tokë dhe se çdo krijesë ka një mënyrë të saj të madhërimit të Allahut. Ai përmend gjithashtu transmetimin e Ibn Mesudit se sahabët dëgjonin tesbihun e ushqimit.

Sa mahnitëse është kjo ide!

Ndoshta ndërsa ne jemi duke ecur në rrugë dhe jemi të shqetësuar për një problem, një pemë pranë nesh është duke e madhëruar Allahun. Ndoshta zogjtë që dëgjojmë në mëngjes janë duke e lavdëruar Krijuesin në një mënyrë që ne nuk e kuptojmë.

Kjo nuk është thjesht një ide për të na mahnitur. Është një ftesë për të zgjuar zemrën.

Çfarë do të thotë “Islam” në jetën tonë?

Fjala Islam lidhet me dorëzimin dhe nënshtrimin ndaj Allahut.

Kjo na bën të mendojmë: nëse e gjithë krijesa është nën urdhrin e Allahut, ku qëndron njeriu?

Njeriu ka një veçori të veçantë. Ne kemi aftësinë të zgjedhim dhe të marrim përgjegjësi morale. Mund të bindemi ose të kundërshtojmë. Mund të jemi mirënjohës ose mohues. Mund të përulemi në sexhde ose të lejojmë krenarinë të na largojë nga Allahu.

Prandaj adhurimi ynë i vetëdijshëm është një nder i madh.

Një pemë nuk ka nevojë të luftojë me egon e saj për të qenë pemë. Një lumë nuk mendon se duhet të bëhet mal. Por njeriu shpesh lufton me veten.

Ne mund të kemi dëshirë për namaz, por edhe përtaci. Mund të duam të falim, por edhe zemërim. Mund të duam të jemi të sinqertë, por edhe të duam lavdërimin e njerëzve.

Kjo është arsyeja pse kthimi te Allahu është një udhëtim.

Nënshtrimi i krijesave na mëson përulësinë

Mendo për një mal.

Ai qëndron i fuqishëm dhe madhështor, por është krijesë e Allahut.

Mendo për oqeanin.

Ai duket i pafund, por është nën ligjet e Allahut.

Mendo për diellin.

Ai është shumë më i madh se ne, por nuk është Zot. Është krijesë.

Mendo për trupin tënd.

Zemra rreh pa lejen tënde të vetëdijshme. Mushkëritë punojnë. Gjaku qarkullon. Qelizat kryejnë detyrat e tyre. Ti nuk i komandon të gjitha këto me mendjen tënde.

Sa shumë gjëra ndodhin brenda nesh pa kontrollin tonë!

Kjo duhet të na mësojë përulësinë. Ne nuk jemi zotërues absolutë të vetes. Jemi robër të Allahut dhe kujdestarë të asaj që Ai na ka dhënë.

Kur natyra bëhet një libër reflektimi

Kurani nuk na kërkon vetëm të shohim krijimin; na mëson të mendojmë për të.

Allahu thotë:

“Me të vërtetë, në krijimin e qiejve dhe të Tokës dhe në ndërrimin e natës dhe të ditës ka shenja për njerëzit me mendje të shëndoshë.” (Kurani, 3:190).

Pas këtij ajeti vijnë fjalë për njerëzit që e përmendin Allahun në këmbë, ulur dhe të shtrirë dhe mendojnë për krijimin e qiejve dhe Tokës. (3:191)

Kjo është një mënyrë e bukur e Islamit: mendja dhe zemra punojnë së bashku.

Kur shohim qiellin, nuk kemi pse të ndalojmë së menduari te bukuria fizike. Mund të pyesim: Çfarë më tregon kjo për Krijuesin tim?

Kur shohim shiun, mund të kujtojmë mëshirën.

Kur shohim një pemë, mund të kujtojmë furnizimin.

Kur dëgjojmë zogjtë, mund të kujtojmë tesbihun.

Kur shohim lindjen e diellit, mund të kujtojmë se çdo gjë ndodh me urdhrin e Allahut.

Kështu bota përreth nesh bëhet një shkollë për zemrën.

Krijesat nuk adhurojnë në të njëjtën mënyrë

Është e rëndësishme të mos imagjinojmë se çdo krijesë falet dhe lutet pikërisht si njeriu.

Kurani na tregon se çdo krijesë ka mënyrën e saj. Për zogjtë, Allahu thotë:

“A nuk e sheh se Allahun e lavdërojnë ata që janë në qiej dhe në Tokë, si dhe zogjtë me krahë të hapur? Secili e di lutjen dhe madhërimin e vet.” (Kurani, 24:41).

Ibn Kethiri e lidh këtë me idenë se Allahu i ka udhëzuar krijesat në mënyrën e tyre të adhurimit dhe tesbihut.

Kjo na mëson të mos e kufizojmë adhurimin vetëm në atë që mund të dëgjojmë ose shohim.

Ka shumë gjëra që ndodhin në krijim dhe ne nuk i perceptojmë.

Edhe hijet përulen ndaj Allahut

Në një tjetër ajet, Allahu na fton të vëzhgojmë hijet:

“A nuk kanë parë se si hijet e gjithçkaje që Allahu ka krijuar priren djathtas dhe majtas, duke iu përulur Allahut...” (Kurani, 16:48).

Një hije nuk ka mendje njerëzore. Por lëvizja e saj ndodh sipas ligjeve që Allahu ka vendosur.

Kjo na tregon një kuptim të gjerë të nënshtrimit: krijesa nuk mund të dalë jashtë kufijve që Krijuesi ka caktuar për të.

Ne, si njerëz, kemi nevojë për një nënshtrim të vetëdijshëm: të zgjedhim të jetojmë në përputhje me udhëzimin e Allahut.

Pse ndonjëherë ne e kemi të vështirë të bindemi?

Kjo është një pyetje që mund ta bëjmë pa e gjykuar veten ashpër.

Ne e dimë se namazi është i mirë, por ndonjëherë e vonojmë.

E dimë se falja është e bukur, por mbajmë inat.

E dimë se sinqeriteti është i mirë, por dëshirojmë që njerëzit të na admirojnë.

E dimë se Allahu është Furnizuesi, por zemra jonë frikësohet për pasurinë.

Këto beteja nuk duhet të na çojnë në dëshpërim. Ato duhet të na shtyjnë të kthehemi përsëri te Allahu.

Profeti Muhamed ﷺ na mësoi se veprat më të dashura tek Allahu janë ato që bëhen vazhdimisht, edhe nëse janë të pakta. (Sahih Buhari, 6465).

Prandaj, nuk kemi nevojë të ndryshojmë gjithçka brenda një dite.

Mund të fillojmë me një hap.

Namazi është takimi ynë me Krijuesin

Nëse e gjithë krijesa e madhëron Allahun, atëherë namazi merr një kuptim edhe më të bukur.

Kur vendosim ballin në tokë dhe themi “Subhane Rabbijel-A'la”, ne po pranojmë me vetëdije atë që krijesa e shpreh në mënyrën e saj: Allahu është i Lartësuar.

Sexhdeja është një moment i jashtëzakonshëm. Trupi ynë përkulet, ndërsa zemra mëson të mos përkulet para krijesave.

Nuk kemi pse të kemi pasuri për t'u afruar te Allahu.

Nuk kemi pse të jemi të famshëm.

Nuk kemi pse të jemi të përsosur.

Na duhet vetëm sinqeriteti për t'u kthyer tek Ai.

Tesbihu i krijesave duhet të na zgjojë

Nëse çdo gjë e madhëron Allahun, atëherë çfarë po bën gjuha ime?

Nëse zogjtë e lavdërojnë Allahun, a e kujtoj unë Allahun?

Nëse malet i nënshtrohen Krijuesit, pse zemra ime bëhet kaq krenare?

Nëse gjithësia është nën urdhrin e Tij, pse frikësohem sikur gjithçka është jashtë kontrollit të Allahut?

Këto pyetje nuk janë për të na dënuar. Janë për të na zgjuar.

Mund të fillojmë me dhikër të thjeshtë: SubhanAllah, Elhamdulilah, Allahu Ekber, La ilahe il-lAllah.

Kur i themi këto fjalë me zemër të pranishme, nuk jemi duke bërë vetëm një përsëritje të gjuhës. Po bashkohemi, në mënyrën tonë njerëzore, me një realitet më të madh: krijimi i Allahut e madhëron Krijuesin.

Edhe shkenca mund të na çojë drejt reflektimit

Kur studiojmë universin, biologjinë, natyrën ose ligjet fizike, mund të shohim rregull dhe harmoni.

Por një musliman duhet të ruajë një ekuilibër të bukur: të kërkojë dije, të mendojë dhe të vëzhgojë, ndërsa zemra të mos harrojë Krijuesin.

Shkenca na ndihmon të kuptojmë shumë nga mënyra se si funksionon krijimi. Kurani na mëson të pyesim edhe për kuptimin dhe qëllimin.

Prandaj, kur mësojmë diçka të re për universin, le të themi me përulësi: SubhanAllah.

Jo si një slogan, por si një kujtim se madhështia e krijesës na çon drejt madhështisë së Krijuesit.

Kjo e vërtetë na sjell paqe

Nëse çdo gjë është nën urdhrin e Allahut, atëherë nuk kemi nevojë të jetojmë në panik.

Kjo nuk do të thotë se nuk do të kemi probleme.

Do të sëmuremi.

Do të humbasim njerëz.

Do të përballemi me vështirësi.

Planet tona do të dështojnë ndonjëherë.

Por mund të themi: “Allahu e di. Allahu është me mua. Allahu është më i Urtë se unë.”

Ky është tevekkuli.

Ne bëjmë përpjekjen tonë, marrim shkaqet e lejuara dhe pastaj ia besojmë rezultatin Allahut.

Profeti ﷺ ka thënë: “Nëse kërkon, kërko nga Allahu; dhe nëse kërkon ndihmë, kërko ndihmë nga Allahu.” (Xhami‘ et-Tirmidhi, 2516).

Ky besim e çliron zemrën nga varësia e tepërt ndaj njerëzve.

Çfarë mund të bëjmë sot?

Nëse jemi fillestarë në Islam ose sapo po përpiqemi të afrohemi me Allahun, le të mos e komplikojmë rrugën.

Filloni me namazin.

Mësoni disa dhikre të shkurtra.

Lexoni çdo ditë disa ajete nga Kurani.

Kur shihni natyrën, ndaloni për një moment.

Kur shihni shiun, thoni “Elhamdulilah”.

Kur dëgjoni zogjtë, kujtoni se edhe ata janë krijesa të Allahut.

Kur ndiheni të frikësuar, thoni “HasbijAllahu” dhe kujtoni se gjithësia nuk është jashtë sundimit të Tij.

Nëse jeni tashmë praktikues, mund të shkoni një hap më tej: përpiquni ta bëni adhurimin tuaj më të vetëdijshëm. Mos e kryeni namazin vetëm për ta përfunduar. Mos e thoni dhikrin vetëm me gjuhë. Jepini zemrës mundësinë të jetë e pranishme.

Përfundim: Bashkohuni me tesbihun e krijimit

Kurani na jep një pamje të mrekullueshme të ekzistencës: ne nuk jemi vetëm në adhurimin e Allahut.

Qiejt e madhërojnë.

Toka e madhëron.

Malet, pemët dhe kafshët i nënshtrohen.

Çdo krijesë ka mënyrën e saj.

Dhe ne kemi privilegjin të zgjedhim ta adhurojmë Allahun me vetëdije, dashuri dhe mirënjohje.

Ibn Kethiri thekson në shpjegimin e ajetit 17:44 se çdo gjë është dëshmi e njëshmërisë së Allahut dhe se krijesat e madhërojnë Atë, edhe pse njerëzit nuk e kuptojnë mënyrën e tesbihut të tyre.

Prandaj, herën tjetër kur të ecësh nën qiell, mos mendo vetëm për rrugën përpara teje. Shiko lart.

Kur të shohësh një pemë, kujto Krijuesin.

Kur të dëgjosh një zog, kujto tesbihun.

Kur të ndihesh i vogël përballë universit, mos u dëshpëro. Përkundrazi, kujto se Ai që krijoi gjithësinë të fton edhe ty të afrohesh tek Ai.

Ndoshta zemra jote sot është e lodhur. Ndoshta namazi nuk është ende aq i fortë sa dëshiron. Ndoshta ke bërë gabime. Mos e humb shpresën.

Kthehu te Allahu me një hap.

Një sexhde.

Një “SubhanAllah”.

Një “Elhamdulilah”.

Një pendim i sinqertë.

Një vepër e mirë.

Dhe kujto: gjithësia është duke e madhëruar Allahun, ndërsa ti mund të zgjedhësh ta bashkosh zemrën tënde me këtë adhurim.

O Allah, na bëj robër të përulur dhe mirënjohës. Na mëso ta shohim krijimin Tënd me sy të kthjellët dhe zemër të zgjuar. Na jep dashuri për Ty, qetësi në zemër, besim në caktimin Tënd dhe forcë për të jetuar sipas udhëzimit Tënd. Na fal dobësitë tona dhe na ndihmo të kthehemi tek Ti sa herë që largohemi. Bëje namazin tonë burim paqeje, dhikrin tonë burim jete dhe Kuranin tonë dritë për zemrat tona. Amin.