Zhvillimi i embrionit në Kuran

Kurani Famëlartë na fton shpesh të mendojmë për krijimin e njeriut. Para se të shohim botën, para se të flasim, të ecim apo të njohim familjen tonë, kalojmë në një udhëtim të fshehtë brenda barkut të nënës. Është një udhëtim që sot studiohet me mjete të avancuara mjekësore, ndërsa Kurani e përmend në disa vargje si një shenjë të fuqisë dhe urtësisë së Allahut.

Për një besimtar, ky reflektim nuk duhet të jetë thjesht një përpjekje për të lidhur çdo detaj të embriologjisë moderne me një ajet. Kurani nuk është libër mjekësie. Ai është libër udhëzimi. Megjithatë, përshkrimet kuranore të krijimit njerëzor na japin një mundësi të bukur për të reflektuar mbi fuqinë e Krijuesit, dobësinë tonë dhe madhështinë e jetës.

Kur e shohim veten në këtë mënyrë, zemra mund të thotë me përulësi: “I Lavdëruar qoftë Allahu, Krijuesi më i mirë.”

Çfarë thotë Kurani për krijimin e njeriut?

Një nga pasazhet më të njohura gjendet në suren El-Mu’minun:

“Ne e krijuam njeriun prej një përzgjedhjeje nga balta. Pastaj e bëmë atë një pikë në një vend të sigurt. Pastaj e krijuam pikën si ‘aleḳah’, pastaj ‘aleḳah-n’ si një copëz mishi, pastaj nga ajo copëz krijuam kockat, dhe kockat i veshëm me mish; pastaj e sollëm atë në një krijim tjetër. I Lartësuar është Allahu, Krijuesi më i mirë!” (Kurani, 23:12–14).

Këto vargje na bëjnë të ndalemi. Jeta njerëzore, e cila më vonë bëhet kaq komplekse, fillon në një mënyrë që për sytë tanë është jashtëzakonisht e vogël dhe e fshehur.

Allahu na kujton se njeriu nuk është krijuesi i vetvetes. Ne mund të zbulojmë shumë gjëra rreth trupit, të studiojmë qelizat dhe të kuptojmë procese të ndërlikuara biologjike, por vetë aftësia për të jetuar, zhvilluar dhe ekzistuar është një dhuratë prej Allahut.

Kuptimi i fjalës “nutfah”

Kurani përdor fjalën nutfah, e cila përshkruan një sasi të vogël lëngu ose një pikë. Në suren El-Mu’minun, Allahu thotë se njeriu vendoset si një nutfah në një “vend të sigurt”. (Kurani, 23:13).

Kjo na kujton mbrojtjen e jashtëzakonshme që ekziston gjatë shtatzënisë. Nëna mban në trupin e saj një jetë që ende nuk mund të mbrohet vetë. Për këtë arsye, shtatzënia na mëson jo vetëm diçka rreth biologjisë, por edhe rreth mëshirës.

Sa e madhe është mëshira e Allahut që krijimi i një qenieje të re zhvillohet në një mjedis të mbrojtur, pa qenë në varësi të forcës së vetë embrionit!

Për një besimtar, kjo mund të bëhet një arsye për falënderim. Ndoshta ne nuk i kemi menduar kurrë këto gjëra kur themi “Elhamdulilah”. Por çdo frymëmarrje që kemi sot është rezultat i një udhëtimi të gjatë që Allahu e drejtoi para se ne të dinim edhe emrin tonë.

“Alekah” dhe fazat e zhvillimit

Në ajetin 14 të sures El-Mu’minun përdoret fjala ‘aleḳah. Përkthimet e saj mund të ndryshojnë sipas kontekstit dhe komentuesit. Ajo mund të lidhet me një gjë që ngjitet ose që varet dhe, në disa përkthime, është përkthyer si “mpiksje” ose “substancë e varur”.

Këtu duhet të jemi të kujdesshëm. Nuk është e nevojshme të pretendojmë se çdo term arab është një përkufizim teknik i një koncepti modern të embriologjisë. Gjuha e Kuranit është gjuhë e fuqishme, e pasur dhe shpesh përmban kuptime që nuk kufizohen në terminologjinë moderne shkencore.

Megjithatë, përshkrimi na bën të mendojmë për fazat e njëpasnjëshme të krijimit. Kjo është ajo që duhet të vlerësojmë me zemër: Allahu na fton të shohim se krijimi ynë nuk është i rastësishëm dhe as i pakuptimtë.

“Mudghah” dhe krijimi gradual

Kurani përmend gjithashtu termin mudghah, i cili mund të kuptohet si një copëz ose masë e vogël mishi. Ajeti përshkruan një kalim nga një fazë në tjetrën dhe pastaj përmend kockat dhe mishin. (Kurani, 23:14).

Sot, embriologjia na lejon të shohim me hollësi se si embrioni kalon nëpër faza të ndryshme të zhvillimit. Shkenca moderne ka zbuluar procese shumë komplekse të ndarjes qelizore, diferencimit dhe formimit të organeve.

Kjo dije është e dobishme. Por besimtari mund të shkojë edhe një hap më tej: Kush e vendosi këtë rend në krijim? Kush i dha trupit aftësinë për t'u zhvilluar? Kush bëri që nga një fillim kaq i vogël të lindte një njeri me zemër, mendje, kujtesë dhe shpirt?

Këto pyetje na çojnë nga informacioni te reflektimi.

Hadithi për krijimin në barkun e nënës

Profeti Muhamed ﷺ gjithashtu foli për fazat e krijimit njerëzor. Në Sahih Muslim transmetohet nga Abdullah ibn Mesudi se i Dërguari i Allahut ﷺ përshkroi krijimin e njeriut në barkun e nënës dhe përmendi periudha prej dyzet ditësh, pastaj fazën e ‘aleḳah dhe më pas mudghah. Hadithi përmend gjithashtu caktimin e furnizimit, jetëgjatësisë dhe veprave të njeriut.

Ky hadith është i rëndësishëm jo vetëm për përshkrimin e krijimit, por edhe për mesazhin shpirtëror që e shoqëron atë.

Jeta jonë nuk filloi kur ne u bëmë të famshëm, të pasur apo të aftë. Allahu na njihte para se të njihnim veten.

Kjo duhet të na bëjë të përulur.

Shkenca dhe Kurani: një qasje e ekuilibruar

Kur flasim për Kuranin dhe zhvillimin embrional, është e rëndësishme të shmangim dy skaje.

Nga njëra anë, nuk duhet ta injorojmë bukurinë e këtyre ajeteve. Nga ana tjetër, nuk duhet të përpiqemi ta kthejmë çdo fjalë të Kuranit në një term laboratorik modern.

Shkenca është një fushë që vazhdon të zhvillohet. Ajo bazohet në vëzhgim, eksperiment dhe përmirësim të njohurive. Interpretimet shkencore mund të ndryshojnë. Kurani, ndërkohë, është shpallje dhe udhëzim.

Prandaj, një musliman mund të thotë me qetësi: “Në këto ajete shoh shenja që më nxisin të mendoj për krijimin dhe fuqinë e Allahut, pa pretenduar se çdo detaj i embriologjisë moderne është i koduar në tekst.”

Kjo qasje është më e përulur dhe më e sigurt.

Krijimi ynë duhet të na bëjë mirënjohës

Ndonjëherë njeriu ndihet i vogël sepse nuk ka shumë pasuri, sukses ose famë. Por Kurani na mëson të mendojmë ndryshe.

Mendo për fillimin tënd.

Ti ishe i dobët.

Ti nuk mund të ushqeje veten.

Ti nuk mund të flisje.

Ti nuk mund të mbroje veten.

Pastaj Allahu të dha dëgjimin, shikimin, mendjen dhe aftësinë për të mësuar.

Allahu thotë:

“Allahu ju nxori nga barqet e nënave tuaja, kur nuk dinit asgjë, dhe ju dha dëgjimin, shikimin dhe zemrat, që të jeni mirënjohës.” (Kurani, 16:78)

Sa e bukur është kjo lidhje: krijimi dhe mirënjohja.

Ne filluam pa ditur asgjë. Prandaj nuk kemi arsye për arrogancë.

Krijimi njerëzor dhe dashuria për Allahun

Kur e kuptojmë se sa e mrekullueshme është krijesa njerëzore, mund të lindë një ndjenjë e thellë dashurie për Krijuesin.

Nuk kemi nevojë të dimë çdo detaj të biologjisë për ta adhuruar Allahun. Mjafton të shohim jetën tonë me një zemër të zgjuar.

Kur shohim një fëmijë, mund të mendojmë për fuqinë e Allahut.

Kur shohim një nënë që mban fëmijën e saj, mund të mendojmë për mëshirën.

Kur shohim trupin tonë, mund të mendojmë për amanetin.

Kur mësojmë për zhvillimin embrional, mund të themi: “SubhanAllah.”

Kjo është një mënyrë e bukur për ta kthyer dijen në dhikr.

Mos e lini Kuranin vetëm në raft

Nëse jeni fillestar në praktikën islame, mos mendoni se duhet të dini gjithçka menjëherë. Filloni me pak.

Lexoni disa ajete çdo ditë.

Lexoni përkthimin në shqip.

Mësoni kuptimin e sureve të shkurtra.

Dëgjoni recitimin e Kuranit.

Kur një ajet ju prek, ndaloni dhe mendoni për të.

Nëse jeni tashmë praktikues, mund ta thelloni lidhjen tuaj me Kuranin përmes tefsirit të dijetarëve të besueshëm dhe përmes studimit të arabishtes.

Profeti ﷺ ka thënë: “Më i miri prej jush është ai që mëson Kuranin dhe e mëson atë.” (Sahih el-Buhari, 5027).

Pra, rruga e Kuranit është një rrugë mësimi. Nuk ka rëndësi nëse sot dini pak. E rëndësishme është të vazhdoni.

Nga shkenca drejt sexhdes

Studimi i zhvillimit embrional mund të na japë shumë informacion. Por besimi na mëson ta shndërrojmë informacionin në adhurim.

Kur e kuptojmë sa i ndërlikuar është krijimi ynë, le të mos bëhemi krenarë për dijen tonë. Le të bëhemi më të përulur.

Kur kuptojmë se sa e brishtë është jeta, le të bëhemi më mirënjohës.

Kur mendojmë për fillimin tonë të vogël, le të mos e përçmojmë askënd.

Dhe kur shohim madhështinë e krijimit, le të kujtojmë madhështinë e Krijuesit.

Kurani e mbyll përshkrimin e këtyre fazave me një deklaratë që meriton të jetojë në zemrën tonë:

“I Lartësuar është Allahu, Krijuesi më i mirë!” (Kurani, 23:14).

Një hap i vogël drejt Allahut

Ndoshta pas leximit të këtij artikulli nuk do të bëheni ekspertë të embriologjisë. Dhe kjo nuk është qëllimi.

Qëllimi është më i thjeshtë dhe më i bukur: të shikoni veten me një ndjenjë të re.

Ju jeni krijesë e Allahut.

Jeta juaj është dhuratë.

Trupi juaj është amanet.

Koha juaj është përgjegjësi.

Dhe zemra juaj ka nevojë për Krijuesin.

Prandaj, le ta përdorim këtë dije për të shtuar mirënjohjen, jo krenarinë; besimin, jo frikën; përulësinë, jo arrogancën.

Nëse sot keni qenë larg Kuranit, kthehuni me një faqe.

Nëse lutjet tuaja kanë qenë të dobëta, filloni përsëri.

Nëse keni bërë gabime, mos e humbni shpresën në mëshirën e Allahut.

Ai që na krijoi nga një fillim kaq i vogël është gjithashtu i aftë të ringjallë zemrat tona me iman.

Le të lexojmë Kuranin me mendje të hapur, zemër të përulur dhe dëshirë për t'u përmirësuar. Le të studiojmë botën pa frikë, por edhe pa arrogancë. Dhe sa herë që mësojmë diçka të re për krijimin, le të kujtojmë Krijuesin.

O Allah, na shto dijen që na afron me Ty. Na jep zemër mirënjohëse, besim të fortë, mendje të përulur dhe dashuri për Fjalën Tënde. Na ndihmo ta lexojmë Kuranin, ta kuptojmë, ta jetojmë dhe të bëhemi njerëz më të mirë përmes tij. Amin.

Please read similar posts at https://drlal.uk