Ngritja e shpirtit mbi egon

Kur shpirti zgjedh Allahun mbi egon

Në jetën e çdo njeriu ekziston një betejë e heshtur. Është beteja ndërmjet asaj që shpirti dëshiron për hir të Allahut dhe asaj që egoja, dëshirat dhe krenaria kërkojnë për veten. Kjo betejë nuk shihet gjithmonë nga të tjerët, por Allahu e di shumë mirë çfarë ndodh brenda nesh.

Islami nuk na kërkon të pushojmë së qeni njerëz me dëshira, ndjenja dhe nevoja. Përkundrazi, na mëson t'i drejtojmë ato në mënyrën e duhur. Qëllimi është që shpirti të mos bëhet rob i egos, por të bëhet i lirë për të adhuruar Allahun.

Kurani thotë: “Sa për atë që pati frikë të qëndrojë para Zotit të tij dhe e ndaloi veten nga dëshirat e këqija, Xheneti do të jetë vendbanimi i tij.” (Kurani, 79:40–41).

Ky është një mesazh i madh shprese. Çdo herë që zgjedhim bindjen ndaj Allahut mbi dëshirën e gabuar, shpirti ynë ngrihet një hap më lart.

Çfarë është egoja?

Kur dëshira bëhet sunduese

Egoja, ose nefs-i, nuk është thjesht një pjesë që duhet urryer. Njeriu ka dëshira të natyrshme: dëshiron ushqim, pushim, pasuri, dashuri, respekt dhe sukses. Problemi fillon kur këto dëshira bëhen më të rëndësishme se kënaqësia e Allahut.

Egoja mund të na pëshpërisë: “Mendo vetëm për veten.”

Ajo mund të na thotë: “Mos kërko falje; ti ke të drejtë.”

Mund të na bindë: “Tregoju të tjerëve sa i mirë je.”

Mund të na shtyjë drejt zemërimit, krenarisë, lakmisë ose hakmarrjes.

Por besimi na mëson të ndalemi dhe të pyesim: Çfarë do të donte Allahu nga unë në këtë moment?

Kjo pyetje e thjeshtë mund të ndryshojë një jetë.

Forca e vërtetë është vetëpërmbajtja

Profeti ﷺ na mësoi kuptimin e vërtetë të forcës

Shpesh bota e mat forcën me pushtetin, zërin e lartë, aftësinë për të fituar debate ose për t'i mposhtur të tjerët. Por Profeti Muhamed ﷺ na mësoi një kuptim shumë më të thellë.

Ai tha se njeriu i fortë nuk është ai që i mposht të tjerët fizikisht, por ai që e kontrollon veten kur zemërohet. (Sahih Muslim 2609a).

Mendojeni këtë në jetën e përditshme.

Dikush ju flet keq. Egoja dëshiron një përgjigje të ashpër.

Dikush ju ofendon. Egoja dëshiron hakmarrje.

Dikush ju nënvlerëson. Egoja dëshiron t'i tregojë se kush jeni.

Por ju ndaleni.

Merrni frymë.

Kujtoni Allahun.

Zgjidhni fjalët me kujdes.

Kjo nuk është dobësi. Kjo është forcë shpirtërore.

Kur zemërimi vjen, zgjidhni Allahun

Një mësim i bukur nga Suneti

Në një rast, kur një person ishte shumë i zemëruar, Profeti ﷺ i mësoi të kërkonte mbrojtje te Allahu nga shejtani i mallkuar. (Sahih Muslim 2610a).

Ky mësim është jashtëzakonisht praktik.

Kur ndjeni se zemërimi po rritet, mos nxitoni të flisni. Mos merrni vendime të mëdha në kulmin e zemërimit. Kthehuni te Allahu.

Thuajeni me sinqeritet:

Eudhu billahi minesh-shejtanir-rraxhim.

Pastaj pyeteni veten: “A do të jem krenar për këto fjalë nesër?”

Shpesh, një moment vetëpërmbajtjeje na shpëton nga shumë pendime.

Ngritja e shpirtit fillon me sinqeritet

Pse po e bëj këtë?

Një nga mësimet më të rëndësishme të Islamit është se veprat lidhen me qëllimet. Profeti ﷺ tha: “Veprat gjykohen sipas qëllimeve.” Ky hadith autentik gjendet në Sahih el-Buhari.

Prandaj, ngritja e shpirtit mbi egon nuk është vetëm çështje e asaj që bëjmë. Është edhe çështje e arsyes pse e bëjmë.

Mund të bëjmë një vepër të mirë, por të dëshirojmë lavdërimin e njerëzve.

Mund të ndihmojmë dikë, por të presim mirënjohje.

Mund të japim sadaka, por të dëshirojmë të admirohemi.

Këtu zemra ka nevojë për pastrim.

Para një vepre të mirë, mund të pyesim veten: “A po e bëj këtë për Allahun?”

Pas saj, mund të lutemi që Allahu ta pranojë.

Kjo e mbron zemrën nga dëshira për t'u dukur.

Namazi e mëson shpirtin të përkulet

Nga egoja te përulësia

Namazi është një shkollë e përditshme e përulësisë.

Pesë herë në ditë ne lëmë atë që jemi duke bërë dhe qëndrojmë para Allahut.

Në sexhde, balli ynë prek tokën. Njeriu që mund të jetë krenar për pasurinë, profesionin, diturinë apo pozitën e tij, përkulet para Krijuesit.

Ky është një mësim i fuqishëm për egon.

Ne nuk jemi zotëruesit absolutë të jetës sonë. Jemi robër të Allahut.

Kur egoja thotë: “Unë”, namazi na mëson të themi: “Ti, o Allah.”

Kur egoja thotë: “Unë mundem gjithçka”, namazi na kujton: “Vetëm me ndihmën e Allahut.”

Kur egoja thotë: “Unë nuk kam nevojë për askënd”, sexhdeja na kujton sa shumë kemi nevojë për Zotin tonë.

Të jetosh përtej dëshirave të çastit

Jo çdo gjë që dëshirojmë është e mirë për ne

Një nga shenjat e pjekurisë shpirtërore është të kuptojmë se jo çdo dëshirë duhet ndjekur.

Mund të dëshirojmë të flasim, por zgjedhim heshtjen.

Mund të dëshirojmë të hakmerremi, por zgjedhim faljen.

Mund të dëshirojmë të shpenzojmë, por zgjedhim maturinë.

Mund të dëshirojmë të flemë, por ngrihemi për namaz.

Mund të dëshirojmë një gjë të ndaluar, por largohemi prej saj për hir të Allahut.

Këto mund të duken si humbje për egon, por janë fitore për shpirtin.

Ndonjëherë bindja ndaj Allahut kërkon të heqim dorë nga diçka që e dëshirojmë. Por kur heqim dorë për hir të Allahut, ne nuk humbasim vërtet. Ne fitojmë afërsi me Të.

Kurani dhe pastrimi i brendshëm

Zemra ka nevojë për kujdes

Ashtu si trupi ka nevojë për ushqim dhe pastërti, edhe zemra ka nevojë për ushqim shpirtëror.

Kurani, namazi, dhikri, pendimi, lutja dhe shoqëria e mirë e ushqejnë zemrën.

Kurani na kujton se në përmendjen e Allahut zemrat gjejnë qetësi: “Me të vërtetë, me përmendjen e Allahut qetësohen zemrat.” (Kurani, 13:28).

Kjo qetësi është e rëndësishme në luftën kundër egos.

Një zemër që kërkon vazhdimisht kënaqësinë e Allahut nuk ka nevojë të fitojë çdo debat, të marrë çdo lavdërim ose të ketë gjithmonë të drejtë.

Ajo fillon të kërkojë diçka më të madhe: kënaqësinë e Allahut.

Mos e luftoni veten me dëshpërim

Përmirësimi është një udhëtim

Ndoshta ndonjëherë zemëroheni shpejt.

Ndoshta egoja juaj kërkon lavdërim.

Ndoshta e keni të vështirë të falni.

Ndoshta keni rënë përsëri në një gabim që kishit premtuar ta linit.

Mos mendoni se çdo rënie do të thotë se rruga ka përfunduar.

Besimtari përpiqet, bie, pendohet dhe ngrihet përsëri.

Allahu thotë: “Mos e humbni shpresën në mëshirën e Allahut.” (Kurani, 39:53).

Ky është një nga mesazhet më të bukura të Islamit.

Nuk kërkohet përsosmëri e menjëhershme. Kërkohet sinqeritet, përpjekje dhe kthim i vazhdueshëm tek Allahu.

Si ta ngremë shpirtin mbi egon?

Filloni me hapa të vegjël

Kur dikush ju zemëron, heshtni për disa çaste.

Kur bëni një vepër të mirë, mos kërkoni domosdoshmërisht që të tjerët ta dinë.

Kur bëni një gabim, kërkoni falje.

Kur dikush ju korrigjon me të drejtë, dëgjoni para se të mbroheni.

Kur keni sukses, falënderojeni Allahun.

Kur dështoni, mos e humbni shpresën.

Kur zemra bëhet krenare, kujtoni se çdo mirësi që keni është dhuratë nga Allahu.

Dhe çdo ditë gjeni pak kohë për të pyetur veten: “A po më afrohet kjo sjellje me Allahun, apo po e ushqen egon time?”

Kjo pyetje mund të bëhet një pasqyrë për shpirtin.

Dashuria për Allahun është fitorja më e madhe

Kur zemra nuk kërkon më të sundojë

Ngritja e shpirtit mbi egon nuk do të thotë të bëhemi njerëz pa personalitet, pa dëshira ose pa ambicie. Do të thotë që këto gjëra të vendosen nën udhëzimin e Allahut.

Ne mund të jemi të suksesshëm pa u bërë arrogantë.

Mund të jemi të fortë pa qenë mizorë.

Mund të jemi të pasur pa qenë lakmitarë.

Mund të mbrojmë të drejtën pa qenë hakmarrës.

Mund të kemi ambicie dhe përsëri të jemi të përulur.

Kjo është bukuria e Islamit: ai nuk kërkon që njeriu të zhduket, por që egoja të vendoset në vendin e saj dhe shpirti të drejtohet nga Allahu.

Sa më shumë ta njohim Allahun, aq më pak kemi nevojë të adhurojmë veten.

Sa më shumë ta duam Allahun, aq më e lehtë bëhet të heqim dorë nga ajo që e zemëron Atë.

Një fillim i ri për çdo besimtar

Ndoshta sot mund të fillojmë përsëri.

Në namazin e ardhshëm, le të hyjmë me një qëllim të ri: “O Allah, më ndihmo ta vendos kënaqësinë Tënde mbi dëshirat e mia.”

Kur zemërimi të vijë, le të zgjedhim qetësinë.

Kur krenaria të shfaqet, le të zgjedhim përulësinë.

Kur dëshira për lavdërim të vijë, le të zgjedhim sinqeritetin.

Kur të biem, le të pendohemi.

Kur të lodhemi, le të kërkojmë ndihmën e Allahut.

Dhe kur të bëjmë një hap përpara, le të mos harrojmë të falënderojmë Atë.

Shpirti ngrihet jo kur e fitojmë çdo betejë me të tjerët, por kur mësojmë ta vendosim veten tonë nën udhëzimin e Allahut.

Le të mos kërkojmë të bëhemi më të mëdhenj në sytë e njerëzve. Le të kërkojmë të bëhemi më të dashur tek Allahu.

Sepse lavdia e vërtetë nuk është që njerëzit të na admirojnë. Lavdia e vërtetë është që zemra jonë të gjejë Allahun.

O Allah, pastroji zemrat tona, na jep forcë mbi egon tonë, na mëso përulësinë, na ruaj nga krenaria dhe na ndihmo të zgjedhim gjithmonë atë që të kënaq Ty. Na bëj njerëz që jetojnë me besim, mirënjohje, durim dhe dashuri për Ty. Amin.